Tireoid hormonlarının sekresiyası çox olan insanlarda tərləmə səviyyəsi yüksək olur. Qanda tireoid hormonlarının çox olması maddələr mübadiləsini sürətləndirərək tər vəzilərinin həddindən artıq işləməsinə və nəticədə tərləmə səviyyəsinin yüksək olmasına səbəb olur. Əl, qoltuq altı və ayaqda həddindən artıq tərləməyə qalxanabənzər vəzi xəstəliyinin səbəb olub-olmadığını müəyyən etmək üçün tireoid hormonları (T3 və T4) və TSH hormon səviyyəsi müayinə olunmalıdır.
Qalxanabənzər vəzi xəstəliyi olmadığı halda həddindən artıq tərləmə olursa, bunun səbəbləri araşdırılmalıdır. Bəzən bütün araşdırmalara baxmayaraq tərləmənin heç bir səbəbi aşkar olunmur. Bəzi metobolik xəstəlikləri, qızdırma xəstəliyi və dərmanlar da tərləməyə səbəb ola bilər.
Tərləmə əsasən 3 növdə özünü büruzə verir.
- Stress səbəbiylə əmələ gələn növ: ovuclar, ayaq dabanı və qoltuq altı tərləyir.
- Lokal tərləmə
- Ümumi (bədənin hər tərəfində yaranan) tərləmə.
Ümumi tərləmə sinir sisteminin normadan çox işləməsi ilə yanaşı metobolik xəstəliklər, qızdırma xəstəliyi və ya xərçəng səbəbiylə də yarana bilər. Bu cür tərləmə yeniyetməlik dövründə və ümumilikdə 1% nisbətində rast gəlinir. Qadın və kişilərdə eyni tezlikdə müşahidə olunur. Müntəzəm olaraq spirtli içki qəbul edənlərdə tərləmə səviyyəsi yüksək olur. Yetkin yaşda tərləmə aşağıdakı xəstəliklər səbəbindən yarana bilər:
- Sinir sistemi xəstəlikləri
- Hipertiroidizm (tireoid hormonlarının sekresiyasının çox olması)
- Bəzi xərçəng növləri
- Hipotiroidizm (tireoid hormonlarının sekresiyasının az olması)
- Şəkər xəstəliyi
- Yüksək hərarətlə müşahidə olunan xəstəliklər
- Dideral və bəzi antidepresant dərmanlar
- Spirtli içki aludəçiləri
- Hodgkin xəstəliyi
- Vərəm
- Qan şəkərinin aşağı düşməsi (hipoqlikemiya)
- Sidik turşusunun yüksək olması
- Podaqra xəstəliyi (qanda sidik turşusunun yüksək olması)
- Feoxromasitoma (böyrəküst vəzində yaranan və təzyiqin yüksəlməsi ilə özünü büruzə verən şiş)
- Menopauz dövrü
Tərləmə səviyyəsi həddindən artıq olanlarda aşağıdakı müayinələr aparılmalıdır:
- T3, T4 və TSH hormonları
- Aclıq halından qan şəkəri və OGTT (oral qlükozaya tolerantlıq testi) testləri
- Qan və sidikdə adrenalin və noradrenalin
- Sidikdə metanefrin və ya VMA-vanillilmandel turşusu testi
- Sidik turşusunun ölçülməsi
- PPD testi (vərəm üçün)
- Ağciyər R-qrafiyası