Tiroid xərçəngi Archives

01/Apr/2019

US nəzarəti altında tiroid düyünlərinin incə iynə aspirasion biopsiyası.

Tiroid düyünlərinin incə iynə aspirasion biopsiyası nədir? Qalxanabənzər Vəzi düyünlərinin incə iynə aspirasion biopsiyası (İİAB) müayinəsi düyünlü ur xəstəliyi (düyünlü zob) zamanı, düyünlərdə xərçəng hüceyrələrinin varlığının araşdırılması üçün istifadə olunan çox önəmli bir müayinə üsuludur. Əgər İİAB ultrasəs rəhbərliyi altında aparılarsa %95 kimi yüksək dəqiq nəticələrə nail olmaq mümkündür. İİAB-ı ilk dəfə 1952-ci ildə, İsveçin Karolinska Tibb Mərkəzində həkim Söderström tərəfindən istifadə edilmişdir. Daha sonra, hər sahədə olduğu kimi,1970-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında bu müayinə üsulu istifadə edilmiş və bütün dünyada populyarlıq qazanmış və yayılmışdır. Təəssüf hissi ilə bildirim ki, Ölkəmizdə bu müayinə metodu 2011-ci ildən sonra həkimlərimiz tərəfindən qismən qəbul edilməyə başlansa da, hələ də, çox az istifadə olunur. Statistik məlumatlara görə, İİAB müayinəsi ABŞ-da tətbiq edildikdən sonar tiroid əməliyyatlarında 50% azalma müşahidə olunmuşdur. Bu da, onu bir daha sübut edir ki, tiroid İİAB-sı gərərksiz cərrahi əməliyyatların qarşısını alan çox dəqiq bir müayinə üsuludur.

Hansı düyünlərə İİAB müayinsəi lazımdır? Düyünlü ur (düyünlü zob) xəstəliyi olan və düyünün ölçüsünün 1 sm-dən böyük olan, sintiqrafiya müayinəsində soyuq kimi izlənən düyünlərin İİAB müayinəsi mütləqdir. Çox nadir hallarda 1 sm-dən kiçik düyünlərin biopsiyası oluna bilər, lakin bunun üçün boyun bölgəsində patoloji limfa düyünlərinin olması gərəkir.

İİAB müayinəsinə xəstə hazırlığı lazımdırmı? Bu müayinə üçün ciddi bir hazırlıq (ac və ya tox qarnına olması fərq etməz) gərəkməz, lakin bəzi xəstələr qan durulducu preparatların (aspirin və s.) istifadəsinin 3 gün öncə dayandırması gərəkir.

İİAB müayinəsinə zərərlidirmi? Xeyir. Adətən el arasında yayılmış və heç bir araşdırmaya dayanmayan yayılan şaiyələr içində, düyünə toxunma, erkək idi dişiyə çevrilər, yatmış hüceyrələri oyatmaq olmaz kimi mif ifadələr mövcuddur.

Tiroid incə İynə aspirasion biopsiyası (İİAB) müayinəsi ağrısızdır və hər hansı bir ağrıkəsici preparata ehtiyac olmur.

masterman

01/Apr/2019

Qalxanabənzər vəzi boyunun orta xəttində yerləşir və təxminən 20-25 qram ağırlığındadır.

Qalxanabənzər vəzi yod elementi istifadə edərək bədən üçün hormon istehsal edir və bu hormon orqanizmdə gedən metabolik prosessləri nizamlayır.

Tireoid vəzi xəstəlikləri insanlarda çox rast gəlinir, belə ki, təxminən hər 10 nəfərdən 3-də təsadüf edilir və adətən asimptomatik seyirlidirlər. Ancaq tireoid düyünlərinin bəziləri xərçəng olaraq ortaya çıxır və yaxud daha sonra xərçəng xəstəliyinə çevrilə bilirlər.

Digər xərçəng növləri ilə müqayisədə daha az rast gəlinir, statistik olaraq bütün xərçənglərin 1 % təşkil etməkdədir və nisbətən yaxşı proqnoza malikdirlər.

Qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox təsadüf edilir.

Qalxanabənzər vəzi xərçəngi, vəzin öz hüceyrələrindən əmələ gəlir və 4 əsas növü möcuddur.

Papillyar
Follikulyar
Medullyar
Anaplastik

Papilyar xərçəng: Daha yaxşı proqnoza malikdir və bütün tireoid karsinomaların

təxminən 80-85% təşkil etməkdədir. Hər yaşda rast gəlinə bilər ancaq 40 yaş

ərəfələrində daha çox qeyd edilmişdir. Radioaktiv yod-131 müalicəsinə yaxşı cavab

verir.

Follikulyar xərçəng: Papilyar xərçəngdən sonra ən çox rast gəlinən növüdür

(təxminən 10-15% ) və papilyara görə daha surətli yayılma göstərir. Radioaktiv yod-131 müalicəsinə yaxşı cavab verir.

Medulyar xərçəng: Tireoid vəzisindəki C hüceyrələrindən qaynaqlanır və bütün tireoid xərçənglərinin təxminən 3-5% təşkil edir.

Medullyar karsinoma C hüceyrə mənşəli olması səbəbi ilə əməliyyat sonrası kalsitonin maddəsi onkomarker kimi xəstəliyin dinamik nəzarətində istifadə olunur. Radioaktiv yod-131 izotopunu toplamadığı üçün müalicəvi əhəmiyyəti yoxdur.

Anaplastik xərçəng: Ən az rast gəlinən formasıdır (təxminən 1%). Çox surətli böyümə-yayılma göstərir və olduqca aqressiv tipidir. Müalicəsində radioterapiya və kimyəvi dərman terapiyası istifadə olunsa da, proqnozu çox pisdir.

Qeyd:Qalxanabənzər vəzin xərçəngini erkən aşkarlamaq üçün mütəmadi ultrasəs müayinəsindən keçmək lazımdır. Əgər müayinə zamanı şübhəli düyün aşkar olunarsa qızıl standart hesab olunan incə iynə biopsiyası müayinəsi ilə xərçəng xəstəliyini erkən mərhələdə aşkar etmək mümkündür.

Tiroid Düyünlərinin biopsiyası

Tiroid Düyünlərinin biopsiyası

Tiroid xərçəngi

ƏLAQƏ MƏLUMATLARI